Türkiye Almanak 1973-1977

1973 Yılı

2 Ocak 1973 : Siyasi Parti Liderleri Çankaya’da toplandı. Cumhurbaşkanı Sunay, liderlerden ‘reformlar’ için uzlaşma istedi.

3 Ocak 1973 : Suriye’den kaçak olarak Türkiye’ye giren silahlı 9 anarşistle güvenlik kuvvetleri arasında çıkan çatışmada, 1 asker ve 2 köylü şehit oldu.3 asker ve 3 köylü yaralandı. Anarşistler kaçtı.

4 Ocak 1973 : Hürriyet Gazetesi, silahlı anarşistlerin güneydoğu sınırlarımızda güvenlik kuvvetleriyle yaptıkları çatışma haberi dolayısıyla, Hatay ve Adana illerinde toplatıldı. Konu Meclis’e getirildi. Karar kısa bir süre sonra kaldırıldı.

13 Ocak 1973 : Sabotajları önlemek için, her havaalanına komutanlıklar kuruldu.

25 Ocak 1973 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim Sakarya ve Zonguldak’ta kaldırıldı. Diğer 9 ilde 2 ay daha uzatıldı.

28 Ocak 1973 : Los Angeles Başkonsolosumuz Mehmet Baydar ile Konsolos Bahadır Demir, Mıgırdıç Yanıkyan isimli bir Ermeni tarafından öldürüldü.

14 Şubat 1973 : Ermenilerin Marsilya’da bir kilise avlusuna diktikleri Türkiye aleyhtarı bir anıt  dolayısıyla Fransa’yı protesto ettik. Türkiye Büyükelçisi bir süre yurda döndü. (Ocak 2001’deki sözde soykırım tasarısına giden önemli bir adım, zamanında gerekli çalışmaları başlatabilseydik acaba bu karar çıkar mıydı. Tarih yine tekerrür etmiştir.)

21 Şubat 1973 : Yüksek Komuta Heyeti bir tebliğ yayınladı: “… Silahlı Kuvvetler ve 12 Mart Muhtırası’nı küçük düşürecek sataşma ve beyana son verilmelidir.”

22 Şubat 1973 : İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi’nde bir kısım ek binalar sabaha karşı yandı. Sabotaj şüphesi var.

28 Şubat 1973 : Cumhuriyetçi Parti, Milli Güven Partisi ile güç birliği yaparak birleşme kararı aldı. Kendilerine katılan Bağımsız Halkçılar ile beraber ‘Cumhuriyetçi Güven Partisi’ adını aldılar.

4 Mart 1973 : Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) Genel Başkanlığı’na Turhan Feyzioğlu seçildi.

5 Mart 1973 : Genelkurmay Başkanı Org. Faruk Gürler emekliliğini istedi. (Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşıyor.)

6 Mart 1973 : Faruk Gürler, Kontenjan Senatörü oldu. Genelkurmay Başkanlığı’na Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Semih Sancar atandı.

25 Mart 1973 : Tabi Senatör İsmet İnönü, Cumhuriyet Senatosu’nda, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın görev süresinin uzatılmasını öngören Anayasa değişikliği teklifi üzerine: “Bunu yapmayınız. Bu O’na iyilik değildir. Vazifesini bırakmasını bilirse şerefli bir iş yapmış olur.” dedi. Tasarı reddedildi. (Nisan 2000, 9.Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel hakkındaki Anayasa teklifi. Tarih yine tekerrür etti, hem de aynı sonuç ile birlikte.)

26 Mart 1973 : Türkiye’nin büyük rüyası gerçekleşti. İstanbul’un iki yakasını birleştiren Boğaz Köprüsü, karşılıklı olarak bağlandı.

28 Mart 1973 : 7 yıllık görev süresini tamamlayan Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay görevinden ayrıldı.

3 Mart 1973 : Cumhurbaşkanı seçileceğine kesin gözüyle bakılan Kontenjan Senatörü ve eski Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler, Meclis’te büyük bir hüsrana uğrayarak  Cumhurbaşkanı seçilemedi.

5 Nisan 1973 : Siyasi partilerin yetkilileri, Cumhuriyet’in 50. yılında bir ‘genel af’ çıkarmaktan yana olduklarını belirttiler.

6 Nisan 1973 : Uzun süren görüşmeler ve oturumlardan sonra Kontenjan Senatörü ve Emekli Oramiral Fahri Korutürk Türkiye Cumhuriyeti’nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi.

7 Nisan 1973 : Ferit Melen Hükümeti, yeni Cumhurbaşkanı seçilmesinden dolayı, demokratik rejimin bir gereği olarak istifa etti.

12 Nisan 1973 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Ticaret Bakanı ve Kontenjan Senatörü Naim Talu’yu Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

15 Nisan 1973 : Nami Talu Kabineyi kurdu. Kabine’de AP’den 12, CGP’den 5, Bağımsız 4 ve Meclis dışından 4 kişi yer aldı.

21 Nisan 1973 : Ünlü yazar Kemal Tahir (Doğumu:1910) öldü.

13 Mayıs 1973 : Seçmen kütüklerinin yazılması için bütün yurtta sokağa çıkma yasağı kondu.

20 Mayıs 1973 : Prof. Necmettin Erbakan, kapatılan Milli Nizam Partisi’nden (MNP) sonra, Milli Selamet Partisi’ni (MSP) kurdu. 3 milletvekili MSP’ye geçti.

11 Haziran 1973 : Mardin Kızıltepe’de özel arabası içerisinde silahla öldürülen AP Milletvekili Abdürrahim Türk’ün başı olduğu ‘Kanco’ aşireti mensupları ile, kendilerine düşman saydıkları ve Türk’ü öldürdüklerini öne sürdükleri ‘Bup’ aşireti mensupları arasında çıkan çatışmada 12 kişi öldü.

5 Temmuz 1973 : Üniversiteye giriş sınavının soruları çalındı.

24 Eylül 1973 : Şair ve yazar Şükufe Nihal (Doğumu:1896) öldü.

6 Ekim 1973 : Ortadoğu’da İsrail-Filistin Savaşı yeniden başladı.

13 Ekim 1973 : Ünlü hikaye yazarı Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) (Doğumu:1887) öldü.

14 Ekim 1973 : Milletvekili seçimleri yapıldı. CHP: 185   AP: 149   MSP: 48   CGP: 13   MHP: 3   TBP: 1    Bağımsız: 6  Milletvekilliği kazandılar.

17 Ekim 1973 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Hükümeti kurmakla görevlendirildi.

29 Ekim 1973 : Sivas’ta Cumhuriyet Üniversitesi kurulması kararlaştırıldı.

30 Ekim 1973 : İstanbul Boğaz Köprüsü, Cumhurbaşkanı Korutürk tarafından törenle açıldı.

1 Kasım 1973 :  Bogaz Köprüsünden ilk 24 saat içinde 28.126 araç geçti. 400.000 TL. gelir elde edildi.

2 Kasım 1973 : TBMM Başkanlığı seçimlerinin 10. turunda da bir sonuç alınamadı.

5 Kasım 1973 : Ünlü tiyatro sanatçısı İsmail Dümbüllü öldü.

7 Kasım 1973 : Ecevit, Hükümeti kuramayacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı’na iade etti.

8 Kasım 1973 : Ünlü şair Faruk Nafiz Çamlıbel (Doğumu:1898) öldü.

12 Kasım 1973 : Korutürk, Hükümeti kurma görevini AP Genel Başkanı Demirel’e verdi.

15 Kasım 1973 : Milliyetçi yazar Nihal Atsız tutuklandı.

17 Kasım 1973 : Demirel’de Hükümeti kuramıyacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı’na iade etti.

19 Kasım 1973 : Korutürk, Naim Talu’yu Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

25 Kasım 1973 : Yunanistan’da darbe oldu.

8 Aralık 1973 : Cumhurbaşkanı Korutürk, bir yazısından dolayı ceza alan Çetin Altan’ı affetti.

9 Aralık 1973 : Mahalli seçimler yapıldı. 33 il belediye başkanlığını CHP kazanırken, AP: 22 il, DP: 2, MSP: 2 ve Bağımsızlarda 8 belediye başkanlığı kazandılar.

18 Aralık 1973 : CHP Milletvekili Kemal Güven 27. tur sonunda TBMM Başkanlığı’na seçildi.

25 Aralık 1973 : Atatürk’ün silah arkadaşı, ‘İkinci Adam’, 12 yıl Cumhurbaşkanlığı ve 17 yıl Başbakanlık yapan İsmet İnönü (Doğumu:1883) saat 16.10’da Pembe Köşk’te öldü.

28 Aralık 1973 : 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün naaşı TBMM’de yapılan törenin ardından Anıtkabir’de toprağa verildi.

1974 Yılı

10 Ocak 1974 : Kabineyi kurmakla görevlendirilen Naim Talu, Hükümeti kuramayacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı’na iade etti.

13 Ocak 1974 : CHP ile MSP, hükümet konusunda ortaklık için anlaştı.

14 Ocak 1974 : Korutürk, Hükümeti kurmakla tekrar Ecevit’i görevlendirdi.

26 Ocak 1974 : CHP-MSP Koalisyon Hükümeti güvenoyu aldı. (Hükümet bunalımı 3 ay 12 gün sürdü).

– THY’nin Van isimli yolcu uçağı İzmir yakınlarında düştü, 62 kişi öldü.

28 Ocak 1974 : Devrimci Subaylar Örgütü davasında 33 subay 6-12 yıl arasında değişen hapis cezasına çarptırıldılar.

14 Şubat 1974 : Yazar ve gazeteci İsmail Cem İpekçi, TRT Genel Müdürlüğü’ne atandı.

3 Mart 1974 : Dünya sivil havacılık tarihinin en büyük kazası Paris’in Orly Havaalanı yakınlarında meydana geldi. İstanbul-Paris-Londra seferini yapan THY’nin DC-10 tipi Ankara isimli yolcu uçağı, havalandıktan az sonra düştü. 335 yolcu ve 12 kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.

11 Mart 1974 : Alkollü içki olduğu gerekçesiyle biranın ruhsatsız yerlerde satılması, İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk’ün valiliklere gönderdiği bir genelge ile yasaklandı.

17 Mart 1974 : MSP İstanbul İl Kongresi’nde konuşan Erbakan, İstanbul Karaköy Meydanı’na dikilen ‘Güzel İstanbul’ adlı çıplak kadın heykelinin kaldırılacağını söyledi. (O zamanda heykellerle uğraşıyorlarmış.)

18 Mart 1974 : Karaköy Meydanı’nda bulunan ‘Güzel İstanbul’ heykeli, valiliğin verdiği emir üzerine gece yerinden söküldü.

28 Mart 1974 : Ünlü yönetmen Elia Kazan, herkesten habersiz olarak İstanbul’a geldi.

8 Nisan 1974 : BM Genel Sekreter Yardımcısı Roberto Guyer, Kıbrıs sorununu görüşmek üzere Türkiye’ye geldi.

12 Nisan 1974 : Yunanistan, Türkiye ile olan ilişkilerinde gerginleşme olmadığına dair bir açıklama yaptı.

28 Nisan 1974 : 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, ‘görüş, düşünce ve inançlarına ters düştüğünü’ öne sürerek Tabi Senatörlüğü kabul etmedi.

2 Mayıs 1974 : İstanbul Boğaziçi Köprüsü’nden yayaların geçişine izin verildi. Geçiş ücreti 1 lira.

14 Mayıs 1974 : Genel Af teklifi, TBMM’de kanunlaştı.

25 Mayıs 1974 : Tiyatro sanatçısı ve yönetmen Ulvi Uraz öldü.

11 Haziran 1974 : Libya Hükümeti, Ankara’da yapılan Kocatepe Camii için 4.800.000 TL. bağışta bulundu.

22 Haziran 1974 : Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP) kuruldu.

-Yazar Çetin Altan’ın ‘Bir Avuç Gökyüzü’ adlı romanı, Ankara Savcılığı’nca müstehcen bulunarak toplatıldı.

30 Haziran 1974 : Memurlara iki günlük hafta tatili uygulaması başladı.

1 Temmuz 1974 : Bakanlar Kurulu, 1971’de yasaklanan haşhaş ekimine izin verdi.

5 Temmuz 1974 : Haşhaş ekimine izin verilmesi, Amerika’da çok sert tepkilere yol açtı. Amerikan Hükümeti, Büyükelçi Macomber’i istişare için Washington’a çağırdı.

15 Temmuz 1974 : Kıbrıs’ta, Yunanistan’a bağlı subayların yönetimindeki Ulusal Muhafız Gücü Kuvvetleri, bir hükümet darbesi yaparak yönetime el koydu. Lefkoşe Rum Radyosu’ndan yaptıkları yayında, Cumhurbaşkanı Makarios’un öldürüldüğünü iddia eden darbeciler, bir ‘Ulusal Kurtuluş Hükümeti’ kurulduğunu belirterek, eski ENOSİS’cilerden Nikos Sampson’un Cumhurbaşkanı sıfatıyla and içtiğini ve Kıbrıs’ta bir ‘Yunan Cumhuriyeti’ ilan edildiğini açıkladılar.

16 Temmuz 1974 : ABD ve İngiltere, Türkiye’den Kıbrıs’a karışmamasını istediler. Moskova, darbeyi faşist diye niteledi. Amerikan 6. Filo’suna Kıbrıs’a hareket emri verildi.

– Başbakan Ecevit’in çağrısı üzerine siyasi parti liderleri bir toplantı yaptı. Demirel: “Oldu bittiye kalkanlar hüsrana uğrar.” dedi. Kıbrıs Türk Bayrak Radyosu, Kıbrıs’taki Yunan Alayı’nın darbeye katıldığını bildirdi.

– Kıbrıs’ta garantör devletlerden olan İngiltere’nin Dışişleri Bakanı Callaghan: “Ankara ve Atina soğukkanlı olmalıdır.” dedi.

– Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios’un ölmediği anlaşıldı. Makarios’un 10 gün önce, Yunanistan’daki cuntacı subaylara yazdığı mektup açıklandı. Bu mektupta Makarios, 10.000 kişilik Rum muhafız Gücü’nün başındaki 650 subayın Yunanistan’a geri çağrılmasını istiyordu.

– Başbakan Ecevit: “Türk yönetimi Kıbrıs’ta yegane meşru yönetim sayılmalıdır.” dedi.

17 Temmuz 1974 : Başbakan Ecevit İngiltere Başbakanı Halord Wilson’la Londra’da görüştü. Gazetecilere, “Yunan Hükümetini, olayların tahrikçisi ve sorumlusu sayıyoruz. Yapacağımız görüşmelerin Kıbrıs’ta barış ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunacağını umarım.” dedi.

– Türk Donanması Ege ve Akdeniz’e açıldı. Donanma sürekli devriye geziyor. Bazı zırhlı birlikler Mersin Limanı’na geldi. ATAŞ Rafinerisi ansızın revizyona girerek petrol üretimini düşürdü.

– 90 ülkenin üye olduğu Ulusal Hür Sendikalar Konfederasyonu darbeyi şiddetle kınadı.

– Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi Kıbrıs ile ilgili olarak toplandı. Güvenlik Konseyi’nin Türk temsilcisi Osman Olcay : “BM Kıbrıs’ta tek meşru merci olarak Türk yönetimini kabul etmelidir.” dedi. Sekiz ülke Türkiye’nin yanında yer alarak, Atina’nın Kıbrıs’tan elini çekmesini istedi.

– Yunanistan’da darbeye muhalif olan 22 general emekliye sevk edildi.

– İngiltere, Kıbrıs’a müdahaleye taraftar olmadığını belirterek, ‘Garantör’ devlet olarak Türkiye’yi yalnız bıraktı.

– Ecevit, Ankara’daki Amerikan Büyükelçisi ile görüştü. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kıbrıs konusunda kararsız olduğu açıklandı.

– Yunanistan’ın Ankara Büyükelçisi, Dışişleri Bakan Vekili Hasan Işık’a Yunanistan’ın Kıbrıs’taki olaylarla ilgisi olmadığını bildirdi.

18 Temmuz 1974 : TBMM gizli bir toplantı yaptı.

-Kıbrıs’ta darbecilerin Cumhurbaşkanı olarak seçtiklerini belirttikleri eski ENOSİS’ci Nikos Sampson: “Türkiye’nin müdahalesine hiçbir sebep yoktur.” dedi.

-Ecevit, ABD dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco ile görüştü. Ecevit’in önerilerini alan Sisco Atina’ya gitti. Ecevit: “Zaman çok önemli hale gelmiştir. Saatler geçtikçe Kıbrıs’ta Yunan varlığı artmaktadır.” dedi.

-Yunanistan’dan 5 uçak dolusu asker ve silah Lefkoşe’ye geldi. Darbeciler Lefkoşe’de Türkleri ve Rumları ayıran ‘Yeşil Hat’ta mevzileşmeye başladı. Yunanistan ordusu alarm durumuna geçti.

-New York’a gelen Makarios: “BM Ada’ya silahla müdahalede bulunmalıdır.” dedi. Sovyetler Birliği, BM’nin müdahalesini istedi.

– Demirel: “Bu davada milletçe bölünmez bir bütünüz.” dedi.

19 Temmuz 1974 : Bakanlar Kurulu toplandı.

– Ankara’da ki yabancı ülke temsilcilerinin Türk Hükümeti ile temasları yoğunlaşarak devam etti.

– NATO’daki Yunan delegesi, Kıbrıs’taki 6590 Yunan subayının geri çağrılacağını açıkladı, daha sonra bu sözünden caydı ve değiştirme yapılabileceğini bildirdi. NATO’daki Türk delegesi Yunanistan’ın bu teklifini reddetti.

– Ecevit, BM Genel Sekreteri Waldheim’a gönderdiği mesajda: “Ada’da tek meşru yönetim Türk idaresidir.” dedi ve BM’de darbecilerin temsil edilmesini reddetti.

– ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, Atina’dan Ankara’ya geldi ve yeniden Ecevit ile görüştü. Sisco’nun getirdiği Yunan teklifleri reddedildi.

– Kıbrıs Türk toplumu lideri ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Rauf Denktaş: “Bütün ümidim Türkiye’nin buraya gelmesidir. Türkiye muhakkak müdahale hakkını kullanmalıdır.” dedi.

– Yunan askeri değiştirme birliği Kıbrıs’a çıktı.

– Ecevit, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco ile İngiliz Başbakanı Wilson’un Kıbrıs’a müdahale yapılmaması için ısrarlı teminat isteklerini kabul etmedi.

– ABD, olası müdahaleyi önlemek için girişimlerini yoğunlaştırdı. Ecevit, ABD Dışişleri Bakanı Kissenger’in gönderdiği mektuba verdiği cevapta: “Tarih tekerrür eder, hatalar tekerrür etmez. Türkiye 10 yıl önce işlediği hatayı bu defa işlemeyecek ve çıkarmayı yapacaktır.” dedi.

20 Temmuz 1974 : ‘AYŞE TATİLE ÇIKTI’: Türkiye, Kıbrıs için 5 gündür sürdürdüğü yoğun diplomatik temaslardan bir sonuç alamayınca, bu parola ile ‘Kıbrıs Barış Harekatı’na başladı. Günün erken saatlerinde, Türk Ordusunun Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Kıbrıs’a havadan indirme ve denizden çıkarma yapmaya başladı.
Bu karar, İngiltere ve Yunanistan Büyükelçilerine bildirildiği gibi Ankara’da bulunan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco’ya da iletildi. Ecevit, Ankara’da gazetecilere verdiği demeçte: “Biz aslında savaş değil, barış için ve yalnız Türklere değil, Rumlara da barış götürmek için adaya gidiyoruz. Bu karara, bütün diplomatik, politik yolları denedikten sonra, mecbur kalarak vardık.” dedi.

21 Temmuz 1974 : Kıbrıs’ta havada ve karada savaş başladı. Türk uçakları, Kıbrıs’a çıkarma yapmak isteyen ve savaş gemileriyle korunan büyük bir Yunan konvoyuna ateş açtı. Türk ve Yunan donanmaları Kıbrıs sularında fiilen çarpıştı. Adadaki Türk Alayına saldıran Yunan Alayı püskürtüldü. Kıbrıs’ın kuzey sahillerine ve özellikle Girne Limanı’na yapılan Türk çıkartması sürdü.

-Türk paraşütçüleri Kıbrıs’ın başkenti Lefkoşe’nin Türk kesimine indi. Rumlar, bazı köylerdeki sivil Türkleri öldürmeye başladı.

-ABD Dışişleri Bakanı Kissenger, ateşkes konusunda Ecevit ile iki defa telefonla görüştü. BM Güvenlik Konseyi ateşkes çağrısında bulundu.

-Türk Ordusunun indirme ve çıkarmada gösterdiği başarı Türkiye’de bayram sevinci yarattı. Bütün şehirlerde Hükümete ve Orduya destek mitingleri yapıldı. Pakistan, Afganistan ve İran yardım sözü verdi. Acil olarak toplanan TBMM, Hükümete genel savaş açma yetkisi verdi. 14 ilde sıkıyönetim ilan edildi ve geceleri karartma yapılmaya başlandı.

-Başbakan Bülent Ecevit, düzenlediği basın toplantısında 200’e yakın yerli ve yabancı gazeteciye demeç verdi. İngiliz BBC Radyosu: “Ecevit davasını açık ve berrak olarak kuvvetle savundu, Gizikis ise pek yavandı.” şeklinde yorum yaptı.

-Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Ecevit Hükümeti’nin tutumunu kutladı.

-Yeşilköy ile birlikte bütün havaalanları kapatıldı. Türkiye üzerinden uçakların geçmesi yasaklandı. Bütün sivil uçaklar ve gemiler Türk Ordusu emrine verildi.

-Yunanistan seferberlik ilan etti.

-ABD Başkanı Nixon, Atina’ya gönderdiği mesajda, çatışmanın karşısında olduğunu bildirdi. BM Genel Sekreteri Waldheim, ikinci kez ateşkes çağrısında bulundu.

22 Temmuz 1974 : Kıbrıs Barış Harekatı, Birleşmiş Milletlerin ateşkes çağrısına uyularak sona erdi.

23 Temmuz 1974 : Kıbrıs’ta, Rum darbecilerin Cumhurbaşkanı ilan ettikleri Nikos Sampson istifa etti. Türk ordusunca esir alınan 700’den fazla Yunan askeri Mersin’e getirildi. Cumhurbaşkanlığı’na Klerides seçildi.

24 Temmuz 1974 : Yunanistan’da Karamanlis Hükümeti kuruldu. Siyasal af ilan edildi. Washington Post gazetesi, ‘CIA, Makarios’u devirdi, Kissenger de Sampson’u destekledi’ diye yazdı.

25 Temmuz 1974 : Başbakan Ecevit: “Türk-Yunan işbirliği, şimdi Kurtuluş Savaşı sonrasındaki kadar zorunludur.” dedi. Kıbrıs için ateşkes görüşmeleri Cenevre’de başladı.

27 Temmuz 1974 : Kıbrıs’taki ‘Yabancı’ kuvvetlerin geri çekilmesine ilişkin hükmün Türkiye tarafından kesinlikle reddedilmesi üzerine görüşmeler kesildi.

28 Temmuz 1974 : Cenevre’deki görüşmeler yeniden başladı

30 Temmuz 1974 : Cenevre Antlaşması imzalandı. Antlaşmada müdahale hakkı tekrar belirtildi.

1 Ağustos 1974 : ABD Temsilciler Meclisi’nde, Türkiye’ye yapılan ABD yardımının kesilmesi yönünde karar alındı.

3 Ağustos 1974 : Yunanistan, Cenevre’de ikinci barış konferansına katılmak için, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ateşkes antlaşmasından önceki sınırlara çekilmesini istedi. Türkiye kabul etmedi.

5 Ağustos 1974 : Girne Limanı’nın batısındaki Rumlar, denizden ve havadan takviye alarak Türk Askerine gece yarısı saldırdı. Çarpışmalar sabaha kadar sürdü.

9 Ağustos 1974 : 2. Cenevre Konferansı’ndaki Türk tezinin, coğrafi temele dayalı federasyon olduğu açıklandı. Buna göre ‘Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuzeyi, Kıbrıslı Türklerin otonom (muhtar) bölgesi olacak ve Rum yönetimi ile arasındaki sınır, Erenköy, Lefke, Lefkoşe ve Magosa’nın güneyinden geçecek.

11 Ağustos 1974 : Yunanistan ve İngiltere Cenevre’deki toplantıda Türk tezini görüşmeyi kabul etti. Atina’da toplanan ‘Savaş Konseyi’ Cenevre ve Kıbrıs konularını görüştü.

-Başbakan Bülent Ecevit, Ankara’da Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar ve yüksek rütbeli subaylarla toplantı yaptı, ABD Dışişleri Bakanı Kissenger ile telefonla görüşerek son durumla ilgili olarak İngiltere’nin bazı davranışlarını kınadı. İngiltere, Kıbrıs’taki üslerinde bulunan uçaklarını çekmekten vazgeçti. Adaya maaş ile çalıştırdığı Nepalli ‘Gurka’ askerlerini yolladı. Akrokiri Üssü’nden ayrılan İngiliz komando birliği de Ada’ya döndü.

13 Ağustos 1974 : Yunanlılar Meriç nehri kıyılarına siper kazıp mayın döşemeye başladılar.

14 Ağustos 1974 : Türkiye’nin istekleri Yunanistan ve İngiltere tarafından kabul edilmeyince, 2. Kıbrıs Barış Harekatı başladı.

-Coğrafi temele dayalı iki otonom (muhtar) yönetimden oluşan federatif devlet şeklindeki tezimizi kabul ettiğini açıklayan Amerika, Türkiye’nin BM’in aldığı ateşkes kararına uymasını istedi.

15 Ağustos 1974 : Türk Silahlı Kuvvetleri Magosa’yı aldı. Lefke ve Lefkoşe Ordumuz tarafından kuşatıldı. Karpas yarımadasına çıkarma yapan birliklerimiz, Rumların elinde bulunan ‘Boğaz’ adlı deniz üssünü alıp bölgenin Ada ile ilişkisini kesti. Türk savaş uçakları, Lefke’ye yardıma gelen Rum kuvvetlerini Baf yolunda bombaladı. Lefkoşe-Magosa arasındaki Timbu Havaalanı da Türk Ordusunca ele geçirildi.

-Yunanistan Başbakanı Karamanlis, radyo ve televizyonda yaptığı konuşmada: “Yunanistan Kıbrıs’ta Türkiye ile çarpışamaz. Kıbrıs Yunanistan’a çok uzak olduğu için Kıbrıslı Rumlara yardım etmemiz imkansızdır… 15 Temmuz’da, diktatörlük rejimi, Kıbrıs’ta çılgınca bir teşebbüs yaptı. Bu hatadan faydalanan Türkler, 20 Temmuz’da Ada’ya büyük kuvvetler çıkardılar… Yunanistan, NATO’nun askeri kanadından çıkmıştır.” dedi.

6 Ağustos 1974 : 2. Kıbrıs Barış harekatından önce Türkiye’nin 2. Cenevre Konferansı’nda önerdiği Lefke-Magosa hattı fiilen gerçekleşti ve Türk askerinin kontrolü altına alındı. BM’in ateşkes çağrısına uyuldu ve savaş durdu. Rauf Denktaş: “Bugün federe bir Türk Devleti Kıbrıs’ta fiilen kurulmuştur.” dedi.

19 Ağustos 1974 : 1. ve 2. Kıbrıs Barış Harekatlarında şehit olan Türk askerlerinin sayısının 250 civarında olduğu açıklandı.

20 Ağustos 1974 : Magosa’ya 15 km. mesafedeki Atlılar köyünde yaşayan 60 Türk’ten 57’sinin bir anda öldürüldüğü ve gizlice bir çukura gömüldüğü tespit edildi.

– Kıbrıs’ta 3 Türk gazetecinin kaybolduğu ve 16 Ağustos’tan beri haber alınamadığı açıklandı.

25 Ağustos 1974 : Kıbrıs’ta Rumlar tarafından yaralanan iki gazeteci Türkiye’ye iade edildi. Anka muhabiri Adem Yavuz, kurtarılamayarak vefat etti.

3 Eylül 1974 : Başbakan Ecevit: “Koalisyon ortağı MSP ile aramızda hükümet etme ve siyaset anlayışı bakımından uzlaştırılması, bağdaştırılması oldukça güç ayrılıklar bulunduğu kanısına her gün biraz daha üzülerek varıyorum.” dedi.

4 Eylül 1974 : MSP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan: “Zorla ortaklık olmaz.” dedi.

9 Eylül 1974 : Keban Barajı, Başbakan Ecevit tarafından törenle hizmete açıldı.

10 Eylül 1974 : Haliç Köprüsü, Başbakan Ecevit tarafından törenle hizmete açıldı.

14 Eylül 1974 : Yönetmen, aktör ve sol kesimin önde gelen isimlerinden Yılmaz Güney, Hakim Safa Mutlu’yu öldürdü.

– Türk Silahlı Kuvvetleri’ne 10.000.000 TL. bağışlayan işadamı Vehbi Koç’a madalya verildi.

18 Eylül 1974 : Başbakan Bülent Ecevit istifa etti.

20 Eylül 1974 : ABD Senatosu, Türkiye’ye yapılan askeri yardımın kesilmesini onayladı. Başbakan Ecevit bu karar hakkında: “Amerika içinde düşündürücüdür.” dedi.

22 Eylül 1974 : Bir haftada 200.000.000 TL. değerinde Kıbrıs Barış Harekatı tahvili satıldı.

23 Eylül 1974 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Süleyman Demirel’i Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

25 Eylül 1974 : ABD Temsilciler Meclisi, 90’a karşı 307 oyla Türkiye’ye yapılan askeri yardımı durdurma kararı aldı.

1 Ekim 1974 : AP Genel İdare Kurulu, Hükümeti kurmakla görevlendirilen Demirel’e tam yetki verdi.

2 Ekim 1974 : Eski Milli Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu davasında, İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi bütün sanıklar hakkında oybirliği ile beraat kararı verdi.

3 Ekim 1974 : Kıbrıs Özerk Türk Yönetimi Bölgesi’nde Türk Lirası’nın geçerli olduğuna dair kararname, Türk Yönetimi’nin Resmi Gazetesi’nde yayınlandı.

16 Ekim 1974 : Sıkıyönetim Mahkemesi Başkanı iken 3 idam kararı veren emekli General Ali Elverdi, AP’ye girdi.

18 Ekim 1974 : ABD Başkanı Ford, Amerika Temsilciler Meclisi’nin Türkiye’ye askeri yardımın kesilmesi hakkındaki kararını onayladı.

19 Ekim 1974 : Irak’ta Barzani kuvvetlerinden kaçan yaklaşık 2.000 Iraklı sınırı geçerek Türkiye’ye sığındı.

20 Ekim 1974 : Demirel, Hükümeti kurma görevini Cumhurbaşkanı’na iade etti. Korutürk, Hükümeti kurma görevini Ecevit’e verdi.

26 Ekim 1974 : Kurtuluş Savaşı’nın hayatta kalan son büyük Komutanı Orgeneral Fahrettin Altay öldü.

3 Kasım 1974 : Dışişleri Bakanı Turan Güneş, New York’ta Yunanistan Dışişleri Bakanı Bitsios ile görüştü ve “İki ülke arasında Kıbrıs konusunda biraz yakınlaşma var.” dedi.

5 Kasım 1974 : Bütün partiler, CHP’nin azınlık hükümeti kurmasına karşı çıktılar.

7 Kasım 1974 : Ecevit, Hükümeti kurma görevini iade etti.

10 Kasım 1974 : İstanbul Üniversitesi’nde sağ eğilimli olduklarını açıklayan 14 Profesör yayınladıkları bildiride, 5 sağ partinin birleşip hükümeti kurmasını istedi.

12 Kasım 1974 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Kontenjan Senatörü Sadi Irmak’ı Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

15 Kasım 1974 : AP, Sadi Irmak Hükümetine üye vermeyeceğini açıkladı.

17 Kasım 1974 : Sadi Irmak, Kabinesini açıkladı. Çoğu Meclis dışından kişilerden oluşan Kabinede birde bayan üye yer aldı. Cumhurbaşkanı Korutürk Kabineyi onayladı.

23 Kasım 1974 : Keban Hidroelektrik Santrali’nin arıza sonucu durmasıyla, Türkiye’de elektrik sıkıntısı baş gösterdi.

24 Kasım 1974 : İstanbul Metrosu’nun geçeceği yerler tespit edildi. (yapılması 25 yıl sürdü)

29 Kasım 1974 : Sadi Irmak Kabinesi, TBMM’de güvenoyu alamadı. Başbakan Irmak istifasını Cumhurbaşkanı’na verdi.

7 Aralık 1974 : Yunanistan’dan Kıbrıs’a gelen Başpiskopos Makarios, Başkanlık Sarayı’nda halka hitap etti: “Türkiye’nin yaptığı fiili durumu hiçbir zaman kabul etmeyeceğiz. Bana darbe yapanları affettim. Mücadeleye devam edeceğim.” dedi.

14 Aralık 1974 : Ünlü Edebiyatçı ve yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu öldü.

18 Aralık 1974 : Kıbrıs’ta İngiliz üssünde bulunan Türkler, ziyaret için gelen Makarios’u protesto ederek üsse sokmadılar.

19 Aralık 1974 : AP, MSP, CHP ve MHP Genel Başkanları ‘seçim ittifakı’ konusunda görüştüler.

1975 Yılı

1 Ocak 1975 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Kıbrıs’a hareket etti.

2 Ocak 1975 : TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 radyoları yayına başladı.

3 Ocak 1975 : Onbinlerce Kıbrıslı, Bülent Ecevit’i muhteşem bir şekilde karşıladı.

7 Ocak 1975 : ‘Milliyetçi Cepheyi (MC)’ olarak adlandırılan AP, MSP, CGP ve MHP Genel Başkanları, Hükümeti kurmak istediklerini açıkladılar.

11 Ocak 1975 : Kıbrıs Barış Harekatında 484 şehit verildiği açıklandı. 747’de yaralı var.

16 Ocak 1975 : Öğrenci çatışmaları sebebiyle Bursa Eğitim Enstitüsü ve Gazi Eğitim Enstitüsü tatil edildi.

18 Ocak 1975 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından General Nuri Berköz öldü.

23 Ocak 1975 : İstanbul Vatan Mühendislik Okulu’nda kendilerine ‘komandolar’ adını veren ülkücüler, 1 öğrenciyi öldürdüler.

30 Ocak 1975 : THY’nin Bursa isimli yolcu uçağı, elektriklerin kesik olmasından dolayı Yeşilköy Havaalanı’na inemeyince Marmara Denizi’ne düştü. Uçakta bulunan 42 kişiden kurtulan olmadı.

– ABD, Türkiye’ye silah ambargosu uygulamaya başladı.

29 Ocak 1975 : MC’yi oluşturan 4 partinin Genel Sekreterleri bir bildiri yayınlayarak, TRT Genel Müdürü İsmail Cem’in görevden alınmasını istediler.

4 Şubat 1975 : Keban Barajında meydana gelen arıza nedeniyle bütün Türkiye’de 1.5 saat süreyle elektrik kesintisi uygulanmaya başlandı.

13 Şubat 1975 : Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Devlet Başkanlığı’na Rauf Denktaş getirildi.

15 Şubat 1975 : Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği’nin (TÖB-DER) yurt çapında düzenlediği ‘Faşizmi ve pahalılığı protesto mitingi’nde olaylar çıktı. 1 kişi öldü, 35 kişi yaralandı.

16 Şubat 1975 : Malatya’da meydana gelen olaylarda, CHP İl Merkezi tahrip edildi, 29 kişi yaralandı.

21 Şubat 1975 : AP, MSP, CGP ve MHP seçim ittifakı için anlaştı.

22 Şubat 1975 : Lübnan’ın Başkenti Beyrut’ta bulunan THY bürosu, ‘Gizli Ermeni Ordusu’ adlı terör örgütü tarafından bombalandı.

23 Şubat 1975 : Erzincan’da komandolar, CHP İl Merkezini ve bazı dükkanları tahrip etti. 1 kişi öldü, 40 kişi yaralandı.

26 Şubat 1975 : Keban Barajı’ndaki 2 ünite yeniden çalışmaya başladı, İstanbul’da uygulanan elektrik kesintisi kaldırıldı.

9 Mart 1975 : Siyasal haklarına yeniden kavuşan 43 eski Demokrat Parti’li törenle AP’ye girdi.

10 Mart 1975 : Başbakan Sadi Irmak, Hükümeti yeniden kurmak için parti liderleriyle yapacağı görüşmelere CHP Genel Başkanı Ecevit ile başladı. Yaptığı görüşmelerden olumlu sonuç alamadı.

19 Mart 1975 : CHP Genel Başkanı Ecevit, Cumhurbaşkanı Korutürk’ün kendisine verdiği Hükümeti kurma görevini kabul etmedi. Bunun üzerine Korutürk, Hükümeti kurma görevini AP Genel Başkanı Demirel’e verdi.

21 Mart 1975 : AP, MSP, CGP ve MHP (Milliyetçi Cephe) arasında koalisyon protokolü için çalışmalar başladı.

31 Mart 1975 : AP Genel Başkanı Demirel’in başkanlığında kurulan MC (Milliyetçi Cephe) Hükümeti açıklandı. MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan, MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve CGP Genel Başkanı Turhan Feyzioğlu, Başbakan Yardımcısı olarak Kabinede yer aldılar.

4 Nisan 1975 : TÖB-DER Erzurum Şubesi Başkanı Yılmaz Mızrak, komandolar tarafından bıçaklandı.

– Ankara Erkek İlköğretim Okulu’nun bahçesine, karşıt görüşlü öğrenciler tarafından dövüldükten sonra baygın bir şekilde terk edilen bir lise öğrencisi hastaneye kaldırılırken öldü.

12 Nisan 1975 : Demirel’in kurduğu MC Hükümeti güvenoyu aldı.

16 Nisan 1975 : Amerikan Temsilciler Meclisi, 24 Nisan tarihini, ‘Ermenilere karşı işlenen İnsanlık dışı suçları anma günü’ kabul etti. (24 Nisan 1915’de Osmanlı Devleti tarafından tehcir ettirilen Ermeniler, kendilerine karşı soykırım uygulandığını iddia etmektedirler.) (Ocak 2001, Sözde Ermeni soykırım tasarısı Fransa’da kabul edildi. Hiç ders alınsaydı tarih tekerrür edermiydi!!)

17 Nisan 1975 : Diyarbakır’da çatışan öğrenciler, bir öğretmenin kulağını kestiler. (Şiddet vahşileşmeye başlıyor.)

– Yurdun çoğu yerindeki Üniversitelerde anarşik olaylar artmaya başladı. ODTÜ 10 gün kapatıldı.

20 Nisan 1975 : Türkiye’nin Beyrut Basın Danışmanının otomobili Ermeni teröristlerce bombalandı.

22 Nisan 1975 : Silahlı 4 kişi İstanbul Suadiye İş Bankası Şubesini soyarak 35.000 TL.’yi çaldı.

3 Mayıs 1975 : Ağrı’nın Eleşkirt ve Erzurum’un Horasan ilçelerinde halk güvenlik güçleriyle çatıştı. (Şiddet yurdun her yerine yayılıyor.)

– Türkiye İşçi Partisi (TİP) yeniden kuruldu. Genel Başkanlığa Behice Boran getirildi.

9 Mayıs 1975 : Ankara ve Mersin Öğretmen Okulları’nda karşıt görüşlü öğrenciler arasında çıkan çatışmada 13 öğrenci yaralandı.

– Çıkan olaylar sebebiyle Gazi Eğitim Enstitüsü 10 gün kapatıldı.

12 Mayıs 1975 : Aktör Necdet Tosun öldü.

– TRT Genel Müdürü İsmail Cem’in görevden alınması hakkındaki kararname, Cumhurbaşkanı Korutürk tarafından imzalandı.

13 Mayıs 1975 : Başbakan Demirel, Başbakanlık binası önünde Vedat Önsel adında biri tarafından saldırıya uğrayarak hırpalandı.

16 Mayıs 1975 : TRT Genel Müdürlüğü’ne İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Prof. Nevzat Yalçıntaş atandı.

20 Mayıs 1975 : Türkiye’ye yılda 5 milyar liralık kaçak eşya girdiği, Güneydoğu’da 60.000 kişinin kaçakçılık yaptığı açıklandı.

30 Mayıs 1975 : Türkiye İşçi Partisi eski Başkanlarından Mehmet Ali Aybar ve 49 arkadaşı ‘Sosyalist Parti’yi kurdular.

16 Haziran 1975 : İzmir’de Türk-İş tarafından düzenlenen ‘Ekmeğe saygı’ mitingi olaysız geçti. DİSK, mitinge katılmadı.

23 Haziran 1975 : CHP Genel Başkanı Ecevit, Gerede’de konuşma yaparken saldırıya uğradı.

24 Haziran 1975 : Diyarbakır’a bir gezi düzenleyen MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş’in kente gelmesiyle olaylar çıktı. Biri asker üç kişi öldü, 46 kişi ağır yaralandı.

12 Temmuz 1975 : Atatürk’ün eşi Latife Uşaklıgil öldü.

15 Temmuz 1975 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından General Fahri Belen öldü.

20 Temmuz 1975 : Merkezi İzmir olmak üzere yeni kurulan ‘Ege Ordusu’ göreve başladı.

24 Temmuz 1975 : ABD, Türkiye’ye uyguladığı silah ambargosunu kaldırmayı reddetti.

25 Temmuz 1975 : Türkiye, ABD’ye Türkiye’deki ortak savunma üsleri anlaşmalarının geçersiz olduğunu, İncirlik Üssü dışındakilere Türk Bayrağı çekileceğini bildirdi.

26 Temmuz 1975 : Gerginleşen Türk-Amerikan ilişkilerini görüşmek üzere NATO Konseyi acele toplantıya çağrılırken, Kıbrıs Türk Federe Devleti Savunma Bakanı Osman Örek’de, Türk tarafındaki ABD üslerinin kapatılacağını açıkladı.

– Başbakan Demirel, Türkiye-Irak petrol boru hattı ile Aslantaş Barajı’nın temellerini attı.

29 Temmuz 1975 : Genelkurmay Başkanlığı, İncirlik dışındaki ABD üslerinin devralındığını açıkladı.

30 Temmuz 1975 : Kıbrıs Türk Federe Devleti ABD’ye ait 3 haber alma tesisini kapattı.

31 Temmuz 1975 : SSCB, Türkiye’ye askeri helikopter satmayı teklif etti.

– Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay, MC Hükümetinin büyük şehirlere yaptığı yardımı kesmesini protesto etmek için, 3 günlük açlık grevine başladı.

4 Ağustos 1975 : Kıbrıs Barış Harekatı dolayısıyla 20.07.1974’de ilan edilen sıkıyönetim kaldırıldı.

6 Ağustos 1975 : Cumhurbaşkanı Korutürk yaptığı basın toplantısında, Kıbrıs için: “Davamızı ABD’ye ve dünyaya anlatmak için iktidar ile muhalefet birleşmeli. Kıbrıs için bize baskı yapılamaz.” dedi.

7 Ağustos 1975 : Başbakan Demirel: “Kıbrıs’ta Türk Milleti’nin kabul edemeyeceği bir çözümü hiç kimse kabul edemez. Mesele hükümetleri aşan bir meseledir.” dedi.

17 Ağustos 1975 : Filistin Kurtuluş Örgütü’ne bağlı bir heyet, destek almak ve büro açmak için Ankara’ya geldi.

20 Ağustos 1975 : Bursa’nın Mustafakemalpaşa İlçesindeki yol yapımı sırasında, MÖ 4.yy’a ait bir ‘Apollon’ heykeli bulundu.

24 Ağustos 1975 : 12 Mart Muhtırasını veren eski Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler öldü.

27 Ağustos 1975 : İstanbul’un işgali yıllarında, ilk maçını işgal ordularına karşı oynayan Fenerbahçe Kulübünün başkanı ve oyuncusu Dr. İsmet Uluğ öldü.

4 Eylül 1975 : Seçim kampanyası kapsamında Elazığ’a giden CHP Genel Başkanı Ecevit, kentte komandoların saldırısına uğradı.

6 Eylül 1975 : Diyarbakır’ın Lice ilçesinde şiddetli deprem. 3.000’den fazla ölü var. 7.000’e yakın ev yıkıldı. 144 km.’lik karayolu kullanılmaz hale geldi. Bir çok köye yardım götürülemedi. Çadır ve ekmek dağıtımında çıkan kavgada 1 kişi öldü. Lice’ye giriş çıkışlar yasaklandı.

9 Eylül 1975 : Fransa’nın Dijon kentinde yapılan Uluslararası Halk Oyunları Yarışması’nda Türk Ekibi 1. oldu.

12 Eylül 1975 : ABD’nin silah ambargosu nedeniyle, Libya’dan alınan F-5 tipi 7 adet savaş uçağı Türkiye’ye getirildi.

13 Eylül 1975 : Lice Belediye Başkanı Akgül, şimdiye kadar enkazın %10’unun bile kaldırılamadığını söyledi.

17 Eylül 1975 : Diyarbakır-Urfa karayoluna barikat kuran 15 eşkıya, 22 araçta bulunan yolcuları soydu.

21 Eylül 1975 : Rumların Kıbrıs sorununu özel oturumda ele alınması istemi Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 99 oy ile kabul edildi. Tek red oyunu Türkiye verdi.

22 Eylül 1975 : Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu öldü.

23 Eylül 1975 : Lice son 24 saat içinde 102 artçı deprem ile tekrar sallandı. Yarı hasarlı evlerde yıkıldı.

26 Eylül 1975 : Sinema oyuncusu Danyal Topatan öldü.

2 Ekim 1975 : ABD, Türkiye’ye uyguladığı silah ambargosunu kısmen kaldırma kararı aldı. Türkiye’ye daha önceden parasını ödediği silahlar verilecek ancak bunlar Kıbrıs’ta kullanılmayacak ayrıca haşhaş ekimi yasağı sürecek.

11 Ekim 1975 : Anayasa Mahkemesi, Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kuruluş kanununu Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

12 Ekim 1975 : 27 ilde 54 senatör ve 6 milletvekilliği için yapılan araseçimlerde; AP: 27 senatör, 5 milletvekilliği; CHP: 25 senatör, 1 milletvekilliği; MSP 2 senatör çıkardı. 6 eski Demokrat Partili yeniden parlamento ve senatoya girmeyi başardı.

22 Ekim 1975 : Avusturya Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil, makam odasını basan 3 Ermeni terörist tarafından şehit edildi.

24 Ekim 1975 : Paris Büyükelçimiz İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener, otomobilin içinde Ermeni teröristlerce şehit edildiler.

26 Ekim 1975 : Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 40.197.669

28 Ekim 1975 : Türk Lirası devalüe edildi. 1 dolar 15 TL. oldu.

1 Kasım 1975 : TBMM ve Cumhuriyet Senatosu Başkanlıkları için yapılan oylamalarda bir sonuç alınamadı, partiler arasında bir uzlaşma ümidi gözükmüyor.

6 Kasım 1975 : İTÜ’nde çıkan olaylarda 3’ü ağır olmak üzere 8 öğrenci yaralandı. Üniversite 12 gün tatil edildi.

13 Kasım 1975 : Yurdun çeşitli yerlerinde boykot ve direnişler var. Elazığ’da çıkan olaylarda 10 öğrenci yaralandı.

16 Kasım 1975 : 6 Eylül’de şiddetli bir deprem yaşayan Lice halkı, yapılan evler tamamlanmayınca, soğuktan ve yağmurdan korunmak için resmi daireleri işgal etti.

17 Kasım 1975 : Lice halkı, yapımı devam eden evleri de işgal etti.

20 Kasım 1975 : Türkiye Emekçi Partisi (TEP) Genel Başkanı Mihri Belli, partisi hakkında açılan kovuşturmada parti defterlerini savcılığa teslim etmediği için İstanbul DGM tarafından tutuklandı.

23 Kasım 1975 : MC Hükümetinin işbaşına gelişinden (31 Mart 1975) bu yana 21 kişinin öldürüldüğü, yürüyüşsüz, direnişsiz, boykotsuz ve çatışmasız bir günün geçmediği açıklandı.

24 Kasım 1975 : TRT Genel Müdürü Prof. Nevzat Yalçıntaş istifa ederek, İstanbul Üniversitesi’ndeki görevine geri döndü.

28 Kasım 1975 : 12 Mart sonrası haksız yere tutuklandığını iddia ederek Devlet aleyhine tazminat davası açan Prof. Uğur Alacakaptan, davayı kazandı. 118.000 TL. alacak.

6 Aralık 1975 : İstanbul Barosu avukatları, Hükümeti anarşik olaylara karşı uyarmak için duruşmalara girmediler.

12 Aralık 1975 : Gazeteci, şair ve ‘Turancılığın’ önemli savunucularından Nihal Atsız öldü.

25 Aralık 1975 : 54 gün süren oylamalardan sonra CHP’li Kemal Güven 48. oylamada tekrar TBMM Başkanlığı’na seçildi.

26 Aralık 1975 : Cumhuriyet Senatosu Başkanlığı seçimleri de nihayet sonuçlandı. AP’li Tekin Arıburun Senato Başkanı oldu.

– Konya Seydişehir’de Sovyet kredisi ile yapılan Alüminyum Fabrikasının açılışından sonra sağcılar, TİP İlçe Merkezi’ne saldırdılar, ayrıca CHP ve TÖB-DER binaları da saldırıya uğradı.

30 Aralık 1975 : SSK’da direnişe katılan 1248 işçi işten atıldı.

31 Aralık 1975 : Hani ve Hazro ilçelerinde deprem oldu. Enkaz altında kalan 4 kişi soğuktan donarak öldü.

1976 Yılı

2 Ocak 1976 : Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde çıkan çatışmada ustura ile 2 öğrencinin boğazı kesildi.

4 Ocak 1976 : Çanakkale’de bulunan antik Truva Kenti’nin bulunduğu yere, 12 metre yüksekliğinde ‘Truva Atı’ yapıldı.

5 Ocak 1976 : Olimpiyat ve Dünya şampiyonu güreşçimiz Hamit Kaplan, trafik kazasında öldü.

7 Ocak 1976 : Komandolar, Hacettepe Üniversitesi’ni bastılar, 1 öğrenci öldü.

19 Ocak 1976 : TRT Genel Müdürlüğü’ne Şaban Karataş atandı.

27 Ocak 1976 : Komandolar tarafından 15 gün önce yaralanan İTÜ öğrencisi Özer Elmas’ın öldüğü haberi üzerine protesto yürüyüşü yapan solcu öğrencilerle Polis arasında çatışma çıktı. 1 öğrenci öldü, 7 öğrenci yaralandı.

30 Ocak 1976 : Başbakan Demirel’in yeğeni Yahya Demirel’in ‘Hayali Mobilya İhracatı’ yaptığı iddiası üzerine, Başbakan Süleyman Demirel hakkında soruşturma yapacak olan Hazırlık Komisyonu üyeleri, AP’lilerin engellemesi ile TBMM toplanamayınca seçilemedi.

6 Şubat 1976 : Yahya Demirel’e bir gazinoda tabanca ile ateş eden kabadayı Hasan Heybetli yakalandı.

11 Şubat 1976 : Haliç’in temizlenmesi için Dünya Bankası’nın kredi vereceği açıklandı.

27 Şubat 1976 : Karadeniz Ereğlisi Sulh Ceza Mahkemesi, Yahya Demirel ve Atilla Özçelik ile iki gümrükçünün yurtdışına çıkmalarını yasakladı.

28 Şubat 1976 : Yahya Demirel için tutuklama kararı verildi.

3 Mart 1976 : ‘Hayali Mobilya İhracatı’ sanığı Yahya Demirel, Karadeniz Ereğlisi’nde Savcılığa teslim oldu ve cezaevine konuldu.

-İstanbul Yıldız Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi, öğrenci olayları nedeniyle bir gün kapatıldı.

5 Mart 1976 : Hava Kuvvetleri subay ve astsubay eşlerinin Lice’de deprem sonrasında yaptırdıkları bir okula, İtalyan uçak yapımcısı ‘Air İtalia’ şirketinin, Ankara’da ki İtalyan Büyükelçisi’nin eliyle yaptığı 30.000 dolarlık bağış nedeniyle, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Emin Alpkaya istifa etti.

8 Mart 1976 : İstanbul’un ilk çok katlı otoparkı Karaköy’de törenle hizmete girdi.

17 Mart 1976 : Ankara Cezaevi’nde cinayetten yatan aktör Yılmaz Güney, cezaevi disiplinini bozduğu gerekçesiyle Kayseri’ye gönderildi.

19 Mart 1976 : ABD’nin büyük havacılık şirketlerinden Northrop Uçak Şirketi, Türkiye’de rüşvet dağıttığını resmen açıkladı.

20 Mart 1976 : Hakkında romanlar yazılan ünlü Şark Ekspresi (Orient Expres) 70 yolcusu ile Milano’dan İstanbul’a geldi.

24 Mart 1976 : Tarihçi ve yazar Şevket Süreyya Aydemir öldü.

28 Mart 1976 : İstanbul Savcılığı, Ülkü Ocakları İstanbul Şubesi Başkanı ve 2. Başkanı’nın tutuklanması için mahkemeye başvurdu.

2 Nisan 1976 : 3 milyon liralık arsayı ipotek ettirerek 80 milyon lira kredi alan Hacı Ali Demirel’in iş ortağının şirketi hakkında Meclis araştırması yapılması istendi.

7 Nisan 1976 : İstanbul Barosu’nun düzenlediği ‘Kan dökmeye son ve hukuka saygı’ yürüyüşü, çeşitli sivil kuruluşların ve binden fazla avukatın katılımıyla yapıldı.

8 Nisan 1976 : Kendilerine ‘komandolar’ adını veren kişilerce, Ankara’da çeşitli yerlere yapılan saldırdılarda ve öğrenci olaylarında, 3 öğrenci öldü.

28 Nisan 1976 : İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcısı, Ülkü Ocakları Şubesi’nin kapatılmasını ve yöneticilerinin Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesine göre cezalandırılmalarını istedi.

30 Nisan 1976 : İstanbul Kadıköy Mühendislik Yüksek Okulu’nda, 1 Mayıs afişi asmak isteyen öğrenciler komandolar tarafından yaylım ateşine tutuldu. 1 öğrenci öldü, 3 öğrenci yaralandı. 15 kişi gözaltına alındı.

12 Mayıs 1976 : Başbakan Demirel’in, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na atanması kararlaştırılan Orgeneral İrfan Özaydınlı’nın kararnamesini geri alarak, yerine Korgeneral Cemal Engin’i ataması üzerine, Özaydınlı dava açtı.

22 Mayıs 1976 : TÖB-DER’in 17 İl’de bulunan büroları Valiler tarafından süresiz kapatıldı.

29 Mayıs 1976 : İTÜ’yü basan komandolar, 1 öğrenciyi sınıfında silahla öldürdüler, 2 öğrenciyide yaraladılar ve kapısında polisin nöbet tuttuğu Üniversite’den kaçtılar.

31 Mayıs 1976 : TRT Genel Müdürü Karataş: “Renkli TV’ye karşıyım.” dedi.

7 Haziran 1976 : Gaziantep’te THKO (Türk Halk Kurtuluş Ordusu)’na bağlı anarşistler ile Güvenlik Kuvvetleri arasında çıkan çatışmada 5 kişi öldü.

18 Haziran 1976 : İstanbul Kocamustafapaşa Tekel Deposunu basan 5 kişi, 600.000 TL.’yi çaldılar.

21 Haziran 1976 : Kıbrıs Türk Federe Devleti’nde yapılan Başkanlık seçimlerini tekrar Rauf Denktaş kazandı.

24 Haziran 1976 : Antalya Film Festivali’nde ‘en iyi film’ ödülünü, Atıf Yılmaz’ın ‘Deli Yusuf’ adlı filmi kazandı.

28 Haziran 1976 : Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Savcılığı’nın başvurusunu karara bağladı ve MHP’ye, yurt dışındaki şubelerini kapatmasını bildirdi.

14 Temmuz 1976 : Yılmaz Güney, Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davasında (Hakim Safa Mutlu’yu öldürmek) kasten adam öldürmekten 19 yıl ağır hapis cezasına mahkum oldu.

15 Temmuz 1976 : 45 dubası çürüyen ve değiştirilmesi gereken İstanbul Karaköy Köprüsü’nün maddi sıkıntılar nedeniyle ancak 1 dubası değiştirilebildi.

17 Temmuz 1976 : Yunanistan, ABD ve SSCB’ye Ege Denizi’nde araştırma yapacak olan Türk gemisi ‘Hora (Sismik-1)’nın engelleneceğini bildirdi.

23 Temmuz 1976 : Demirel Hükümeti, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na, Korgeneral Cemal Engin’in atama kararını, Orgeneral İrfan Özaydınlı’nın aleyhte dava açması üzerine geri alarak, Orgeneral Etem Ayan’ı atadı.

27 Temmuz 1976 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit’e, New York’da Kıbrıs’lı bir Rum tarafından başarısız bir suikast girişiminde bulunuldu.

29 Temmuz 1976 : Adana Ceyhan’da bir genci karakolda döverek öldüren polislerden ikisi tutuklandı.

30 Temmuz 1976 : Hora (Sismik-1) gemisi Ege’ye açıldı.

1 Ağustos 1976 : Ankara’da bir Camii’de ayin yapan ve Nur Cemaati’ne bağlı oldukları öne sürülen 30 kişi gözaltına alındı.

5 Ağustos 1976 : Ankara DGM Savcılığı, 1 Ağustos’ta tutuklanan 30 kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi ve gözaltına alınanlar serbest bırakıldı.

7 Ağustos 1976 : Yunanistan, Hora Gemisi’nin Ege Denizi’nde Yunan kıta sahanlığını ihlal ettiğini belirterek bir nota ile Türkiye’yi protesto etti ve ihlal olayının bir daha tekrarlanmaması konusunda Türkiye’yi uyardı.

9 Ağustos 1976 : Türkiye, Yunan notasına karşılık olarak, Yunanistan’a bir nota verdi ve Yunan kıta sahanlığının tarafımızdan kabul edilmediğini bildirdi.

11 Ağustos 1976 : Filistinli iki gerilla, Yeşilköy Havaalanı’nda İsrail Havayolları’na ait bir uçağa binen İsraillilere ateş açtı. 4 kişi öldü, 20 kişi yaralandı. Yakalanan gerillalar, bir süre önce Uganda’da meydana gelen olayın intikamını almak için bu eylemi gerçekleştirdiklerini söylediler.

15 Ağustos 1976 : İzmir’e ulaşan Hora araştırma gemisi, büyük bir kalabalık tarafından çiçeklerle ve İstiklal Marşı ile karşılandı.

19 Ağustos 1976 : THY’nın İstanbul-Antalya seferini yapan ‘Antalya’ isimli yolcu uçağı, Isparta yakınlarında düştü. 22’si Türk, 155 kişi öldü, kurtulan olmadı.

1 Eylül 1976 : Hora araştırma gemisi İzmir’den ayrılarak tekrar Ege’ye açıldı.

2 Eylül 1976 : İstanbul DGM’de, ‘Uygarlık Tarihi’ adlı eserinden dolayı yargılanan Doç. Dr. Server Atilla için Savcı 20 yıl ceza istedi.

5 Eylül 1976 : Elazığ’da MHP ve MSP’liler, CHP İL binasını taşa tuttular, kentte büyük çapta olaylar çıktı. 12 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

18 Eylül 1976 : DİSK (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu), MC iktidarını yasal yollardan düşürmek için ‘Genel Yas’ ilan etti.

-DGM’lere karşı, çeşitli sendikalara bağlı 100.000’den fazla işçi, işyerlerinde direnişe başladı.

21 Eylül 1976 : DİSK yöneticileri için tutuklama kararı verildi. Genel Sekreter Mehmet Karaca tutuklandı. DİSK Genel Merkezi Polis tarafından arandı, defterlere el konuldu.

24 Eylül 1976 : ‘Cinsel çekiciliği artırdığı ve tahrik edici olduğu’ gerekçesiyle, Adana’da bazı okul müdürleri, bayan öğretmenlerin pantolon giymelerini yasakladı.

30 Eylül 1976 : İstanbul’da Profilo Fabrikası’nda 10 işçinin işten çıkarılmasını protesto eden işçilerle Polis çatıştı. 1 işçi öldü, 5 kişi yaralandı. Yüzlerce işçi tutuklandı.

1 Ekim 1976 : MC Hükümeti’nin MSP’li İçişleri Bakanı Korkut Özal, Ankara Belediye Başkanı CHP’li Vedat Dalokay’ı görevinden aldı. Dalokay, Danıştay’a başvurdu.

– Ankara Valiliği, TÖB-DER’i ‘siyasetle uğraştığı’ gerekçesiyle kapattı.

4 Ekim 1976 : İstanbul’da bugün benzin bulunamadı. Taşıt kuyrukları yüzlerce metreyi geçti.

5 Ekim 1976 : İtalya’dan geleceği söylenen benzin bugünde gelmedi. Sıkıntı had safhada.

7 Ekim 1976 : Danıştay, İçişleri Bakanı’nın Vedat Dalokay’ı görevden alma ve Ankara Valiliği’nin TÖB-DER’i kapatma kararlarını iptal etti.

12 Ekim 1976 : DGM’lerin yeni kuruluş kanunu çıkarılamadığı için (Anayasa Mahkemesi, DGM’lerin Anayasaya aykırı olduğuna ve kapatılmalarına karar vermiş ancak TBMM’ye yeni kanun çıkarılması için bir süre tanımıştı), geçerlilikleri sona erdi. Bu mahkemeler ellerindeki dosyaları normal mahkemeleri devrettiler.

14 Kasım 1976 : İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu, ‘Öğretim özgürlüğü ve can güvenliği bulunmadığı’ gerekçesiyle, öğretimi süresiz olarak tatil ettiğini açıkladı.

24 Kasım 1976 : Van ve çevresinde şiddetli deprem. Pek çok bina yıkıldı. Yüzlerce can kaybı olduğu tahmin ediliyor.

25 Kasım 1976 : Van’da artçı sarsıntılar devam ediyor. TRT, halktan kan bağışı istedi. Bölgeye yeterince yardım henüz ulaştırılamadı.

26 Kasım 1976 : 180 milyon TL. bulunması gereken ‘Afet Fonu’nda 20 milyon TL. bulunduğu ortaya çıktı.

29 Kasım 1976 : İstanbul Belediyesi’nde maaşlarını alamayan işçi ve memurlar, Belediye Sarayı’nı işgal ettiler.

1 Aralık 1976 : İstanbul Belediyesi’nde çalışan işçi ve memurlara maaşları dağıtıldı.

13 Aralık 1976 : 14 Kasım’dan beri kapalı olan İstanbul Üniversitesi’nde öğretime yeniden başlandı.

1977 Yılı

3 Ocak 1977 : İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde, karşıt görüşlü öğrenciler arasında çıkan çatışmada 9 öğrenci yaralandı.

– Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattı faaliyete geçti. Kerkük’ten pompalanan petrol 40 gün sonra Akdeniz’e ulaşacak.

10 Ocak 1977 : Gözaltına alındıktan sonra koma halinde hastaneye sevk edilen İYÖD Başkanı Paşa Güven: “Yakalanırken yaralandım. Siyasi Poliste dövmediler.” dedi.

12 Ocak 1977 : ‘Can güvenliği kalmadığı’ gerekçesiyle Erzurum Atatürk Üniversitesi süresiz olarak kapatıldı.

13 Ocak 1977 : Öğrenci olayları şiddetini iyice artırdı. İstanbul ve Tunceli’de çıkan çatışmalarda 1’er öğrenci öldü, onlarca yaralı var. Kahramanmaraş ve Kütahya’da meydana gelen çatışmalarda 21 kişi yaralandı.

25 Ocak 1977 : İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, İstanbul genelinde son bir yıl içinde 510 öğrenci olayının meydana geldiği, bu olaylarda 13 öğrencinin öldüğü, 254 öğrencinin yaralandığı bildirildi.

4 Şubat 1977 : Türkiye Sivil Havacılık Sendikası’nın THY’de aldığı grev kararı nedeniyle, THY’nin tüm iç ve dış seferleri durdu.

5 Şubat 1977 : Ankara’da, TÖB-DER, TÜM-DER ve TÜTED bir miting düzenleyerek, MC Hükümeti’nin tutumunu, partizanlığı ve terörü kınadı. Güvenlik güçleri ile çıkan çatışma sonrasında 60 kişi yaralandı.

6 Şubat 1977 : Siyasal Bilgiler Fakültesi Yönetim Kurulu, ‘can güvenliği olmadığı’ gerekçesiyle okulu 10 Şubat’a kadar tatil etti.

8 Şubat 1977 : Hükümet, THY grevini erteledi.

13 Şubat 1977 : THY’nin İstanbul-İzmir seferini yapan ‘Trakya’ isimli yolcu uçağı, 17 yaşındaki Ankara Polis Koleji öğrencisi Adnan Mintaş tarafından kaçırılmak istendi. Mintaş tutuklandı.

16 Şubat 1977 : Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar’ın görev süresi 1 yıl uzatıldı.

17 Şubat 1977 : Ankara 50. Yıl Lisesi öğrencilerine komandolar ateş açtı, bir kız öğrenci kalp krizinden öldü.

19 Şubat 1977 : ODTÜ Akademik Konseyi, kendilerine danışılmadan Rektörlüğe getirilen Prof. Hasan Tan için oybirliği ile güvensizlik kararı verdi.

20 Şubat 1977 : ODTÜ’de çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü.

23 Şubat 1977 : ODTÜ’nün yeni Rektörü Prof. Tan, okulu 15 gün kapattı.

26 Şubat 1977 : İstanbul’da ‘Evlat acısına son’ adlı yürüyüşe onbinlerce kadın katıldı.

28 Şubat 1977 : Malatya’da İnönü Üniversitesi açıldı.

1 Mart 1977 : MC Hükümeti’nin görevde olduğu süre içerisinde TL 9. kez devalüe edildi. TL’nin dolara karşı toplam kaybı %27’ye ulaştı. Dolar 17.50 TL.

4 Mart 1977 : Türkiye Barolar Birliği’nin aldığı karar üzerine tüm yurtta avukatlar davalara girmediler.

5 Mart 1977 : Rektör Tan tarafından 15 gün süre ile kapatılan ODTÜ, Danıştay kararı ile açıldı.

9 Mart 1977 : Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından MHP hakkında soruşturma açıldı.

19 Mart 1977 : THY’nin Diyarbakır-Ankara seferini yapan yolcu uçağı, silahlı iki lise öğrencisi tarafından Beyrut’a kaçırıldı.

31 Mart 1977 : Sivas ve Site öğrenci yurtları arasındaki sokak savaşı sabaha kadar sürdü. Polis panzerlerle kapıları kırarak içeri girebildi. Niğde ve Sakarya’daki öğrenci yurtlarında da çatışma çıktı. Toplam 460 öğrenci gözaltına alındı.

– Kıbrıs görüşmeleri Viyana’da başladı. Rumlar, Ada’nın %80’ini istediler.

1 Nisan 1977 : İzmir’de İleri Gençlik Derneği (İGD) afişlerini asan Avni Ece adlı bir işçi, Şehitler Caddesinde komandolar tarafından silahla öldürüldü.

3 Nisan 1977 : Başbakan Demirel’in Gaziantep’e gelişi nedeniyle hazırlık yapan AP’liler ile CHP’liler arasında çıkan silahlı çatışmada, 1 CHP’li öldü, 2 kişi yaralandı.

5 Nisan 1977 : TBMM, erken seçimlerin 5 Haziran’da yapılmasını kararlaştırdı.

21 Nisan 1977 : İstanbul Bahçelievler Lisesi’de dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açıldı. Solcu olduğu belirtilen bir Lise son sınıf öğrencisi öldürüldü.

25 Nisan 1977 : Vize’de 15 gün önce dövülerek hastaneye kaldırılan CHP’li Vize Belediye Başkan Adayı Sebahattin Begil öldü.

26 Nisan 1977 : CHP Lideri Ecevit ve beraberindekiler, Niksar’da açık hava toplantısı yaparken, MHP ve AP’lilerin saldırısına uğradılar.

28 Nisan 1977 : Ecevit, Erzincan’da da saldırıya uğradı. 7 kişi yaralandı.

1 Mayıs 1977 : Kanlı ‘1 Mayıs’. DİSK’in İstanbul Taksim Meydanı’nda kutladığı ‘1 Mayıs İşçi Bayramı’ sona ermek üzereyken, bazı binaların pencere ve damlarından meçhul kişiler tarafından açılan ateşle kana bulandı. Onbinlerce kişinin üzerine açılan ateş sonucu çoğu çıkan panik neticesinde ezilerek olmak üzere 34 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Olayla ilgili olarak 350 kişi gözaltına alındı.

15 Mayıs 1977 : Türkiye’nin, tarihinin en büyük döviz sıkıntısını yaşadığına ilişkin haberler büyük tepkilere yol açtı. IMF, Türkiye’ye borç vermek için iki koşul ileri sürdü: 1-Seçimler yapılsın, 2-%20 devalüasyon yapılsın. (Bu filmi daha çok seyredeceğiz.)

16 Mayıs 1977 : Merkez Bankası’nın çekleri Japonya ve İsviçre’deki bazı bankalar tarafından karşılığı olmadığı gerekçesiyle ödenmedi. (Zavallı Türkiyem)

19 Mayıs 1977 : Antalya’da 19 Mayıs törenlerine giden öğrencilerin bulunduğu otobüse ateş açıldı, sokaktan geçen bir çocuk ağır yaralandı.

20 Mayıs 1977 : Japonya’dan Türkiye’ye gönderilecek mallar parasını ödemediğimiz gerekçesiyle, Japonya’da bekletiliyor.

22 Mayıs 1977 : İYÖD Başkanı Paşa Güven’in gözaltındayken kolunu kırdıkları iddiasıyla 3 Polis hakkında İstanbul Cumhuriyet Savcılığı ‘kamu davası’ açtı.

29 Mayıs 1977 : İstanbul Sirkeci Tren Garı ile Yeşilköy Havaalanı’nda aynı saatlerde zaman ayarlı bombalar patladı. 5 kişi öldü, 49 kişi yaralandı. İki olayı da, ’28 Mayıs’ adlı bir Ermeni terör örgütü üstlendi.

-Ecevit, İzmir’in Çiğli Havaalanı’na indiği sırada bir Polisin silahının ateş alması sonucu yanında bulunan Mehmet İsyan yaralandı. Silahın yanlışlıkla ateş aldığı belirtildi, ancak daha sonra silahın özel bir silah olduğu ve depodan izinsiz çıkarıldığı tespit edildi.

– Beyşehir’de AP’liler ile MSP’liler çatıştı. 1 MSP’li öldü, onlarca kişi yaralandı.

2 Haziran 1977 : Başbakan Demirel, CHP Genel Başkanı Ecevit’e gönderdiği gizli ve kişiye özel bir mektupta, ‘İstihbarat örgütlerinin, Ecevit’e, Taksim Alanı’nda yapılacak mitingde suikast düzenleneceği’ haberini aldıklarını bildirdi. Ecevit, radyoda yaptığı bir konuşmada bu mektubu açıkladı ve mitinge gideceğini söyledi. 3 Haziran’da, CHP mitingi olaysız ve büyük bir kalabalıkla yapıldı.

5 Haziran 1977 : Genel seçimler yapıldı. CHP:213, AP:189, MSP:24, MHP:16, CGP:3, DP:1 milletvekilliği kazandı.

9 Haziran 1977 : Türkiye’nin Vatikan Büyükelçisi Taha Carım, Roma’da Ermeni teröristlerin düzenlediği bir suikast sonucunda şehit edildi.

13 Haziran 1977 : Başbakan Demirel istifa etti. Böylelikle 1. MC Hükümeti sona erdi.

14 Haziran 1977 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Hükümeti kurma görevini CHP Lideri Ecevit’e verdi.

– Cumhuriyet Senatosu Başkanlığı’na Sırrı Atalay seçildi. İlk defa bir CHP’li Senato Başkanı oldu.

15 Haziran 1977 : Erzurum Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Orhan Yavuz, kimliği meçhul kişilerce kaçırıldı ve boğazı kesilerek öldürülmüş bir halde bulundu.

21 Haziran 1977 : Ecevit, Kabinesini açıkladı.

22 Haziran 1977 : MC Hükümeti zamanında TRT Genel Müdürlüğü’ne getirilen ve icraatları dolayısıyla sürekli tepki toplayan Şaban Karataş görevinden alındı. Cengiz Taşer, TRT Genel Müdürlüğüne getirildi.

24 Haziran 1977 : Gençlik ve Spor Bakanı Yüksel Çakmur, ‘gençlik kampları’ adı altında faaliyet gösteren komando kamplarını kapattı.

25 Haziran 1977 : İstanbul’da enerji sıkıntısı dolayısıyla programlı olarak elektrik kesintisi yapılmaya başlandı.

30 Haziran 1977 : MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın kardeşi Akgün Erbakan, Ankara 10. Sulh Ceza Mahkemesince dolandırıcılık suçundan mahkum edildi.

2 Temmuz 1977 : Malazgirt’te otlak ve su yüzünden çıkan bir aşiret kavgasında 19 kişi öldü.

3 Temmuz 1977 : CHP’nin kurduğu azınlık Hükümeti, TBMM’de 217 kabul oyuna karşılık 229 red oyu ile güvenoyu alamadı. Meclis’te kavgalar çıktı.

4 Temmuz 1977 : Korutürk, AP Lideri Demirel’e Hükümeti kurma görevini verdi.

6 Temmuz 1977 : MHP Lideri Alparslan Türkeş: “AP-MSP Koalisyonunu MHP dışarıdan destekleyebilir.” dedi.

7 Temmuz 1977 : Demirel: “Hükümeti kurunca, Ecevit’in yaptığı bütün tayinleri iptal edeceğim.” dedi.

8 Temmuz 1977 : Antalya Film Festivalini, Süreyya Duru’nun yönettiği ‘Kara Çarşaflı Gelin’ adlı film kazandı.

– Demirel, Ecevit’in AP-CHP Koalisyon önerisini reddetti.

9 Temmuz 1977 : Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Türkiye’den her türlü tekstil maddesi ithalini kısıtlama kararı aldı.

15 Temmuz 1977 : Hacı Ali Demirel ile yeğeni Yahya Demirel’in TIR araçları ithalinde yolsuzluk yaptıkları saptandı.

– Buca Eğitim Enstitüsü’nde 1972 yılından beri 500’e yakın öğrencinin sınavlara girmeden sınıf geçirildiği saptandı.

19 Temmuz 1977 : Demirel’in Erbakan ile yaptığı görüşmenin olumlu geçtiği açıklandı. Demirel: “Çatı çakılmıştır.” dedi.

21 Temmuz 1977 : 2. Milliyetçi Cephe (MC) Hükümeti açıklandı. Kabinenin açıklanmasından sonra Enerji Bakanı Kamuran İnan istifa etti.

23 Temmuz 1977 : İzmir Çeşme’de Büyük Otel’de bir garsonun Yahya Demirel’e: “Suntalardan ne haber?” demesi üzerine kavga çıktı. Garson, Yahya Demirel’i bıçakla yaraladı. Yahya Demirel’in arkadaşları, garsonu döverek hastanelik ettiler.

26 Temmuz 1977 : Başbakan Demirel: “İktidarı, MSP ve MHP ile birleşip sola teslim etmemeyi başardık.” dedi.

27 Temmuz 1977 : Enerji Bakanı Kamuran İnan, istifasını geri aldı.

29 Temmuz 1977 : DİSK Başkanı Kemal Türkler, MC Hükümeti’ne karşı ‘Ulusal Demokratik Cephe’ çağrısı yaptı.

1 Ağustos 1977 : AP-MHP-MSP Koalisyon Hükümeti (2. MC Hükümeti) TBMM’de yapılan oylamada, 219’a karşın 229 oyla güvenoyu aldı.

3 Ağustos 1977 : Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Başpiskopos Makarios kalp krizi geçirerek öldü. Spiros Kipriyanu geçici olarak Rum Yönetimi Liderliğine getirildi.

-Türk Lirası devalüe edildi.

4 Ağustos 1977 : Ankara’da çıkan olaylarda, 1 Polis şehit oldu, 4 vatandaşta hayatını kaybetti, 5’i ağır olmak üzere onlarca yaralı var.

6 Ağustos 1977 : Emekli olan Deniz Kuvvetleri Komutanı Or. Am. Hilmi Fırat’ın yerine, Or. Am. Bülent Ulusu getirildi.

10 Ağustos 1977 : Yurt çapında elektrik kısıntısı had safhada. İstanbul’da kısıntı 5 saate çıkarıldı.

15 Ağustos 1977 : Tekel Maddelerine ortalama %60 zam yapıldı. Küçük Rakı 40 TL.

16 Ağustos 1977 : Elazığ’ın Ağın İlçesi’ne bağlı Pul Köyü’nde 75 yaşındaki Bekir Arabacı, anarşik olayları protesto etmek için kendini yaktı.

19 Ağustos 1977 : Ankara’da yapılan ‘Ağır sanayi toplantısı’ elektrik olmadığı için mum ışığı altında başladı.

22 Ağustos 1977 : Bir süre önce yurdun çeşitli yerlerinde çıkan 20’den fazla orman yangınına, bugün İstanbul Ayazağa ve Belgrat Ormanları’nda çıkan yangınlarda eklendi.

30 Ağustos 1977 : Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na, Ege Ordu Komutanı Org. Kenan Evren getirildi.

31 Ağustos 1977 : Döviz transferi yapılamadığı için, LPG (bütan gazı) sıkıntısı başladı.

2 Eylül 1977 : Başbakan Demirel yaptığı basın toplantısında: “Ne yok? Ne zamandan beri yok? Yok olan maddeyi bildirin istediğiniz kadar göndereyim.” dedi. (Asıl para yok)

 3 Eylül 1977 : İstanbul’da yapılan elektrik kısıntısı, 08.00-21.00 saatleri arasına kadar uzatıldı.

 5 Eylül 1977 : Ankara’ya gelen IMF yetkilileri ile görüşmeler başladı. (Daha çok gelecekler.)

 8 Eylül 1977 : Bir süredir bekletilen zamlar bugün açıklandı. Hemen her şeye zam var.

14 Eylül 1977 : Başbakan Demirel, enerji tasarrufu nedeniyle Seydişehir Alüminyum Tesisleri’ndeki iki ünitenin durdurulmasını emretti. (!!!)

19 Eylül 1977 : Mayıs 1978 yılında temeli atılacak olan 2. Boğaz Köprüsü’nün projesi açıklandı.

20 Eylül 1977 : %10 oranında tekrar devalüasyon yapıldı. Dolar 19.25 TL.

21 Eylül 1977 : 8 milyon dolar transfer edilemeyince Libya petrol sevkıyatını durdurdu. Tekrar benzin sıkıntısı baş gösterdi.

29 Eylül 1977 : İstanbul Büyükçekmece Barajı’nın temeli atıldı.

5 Ekim 1977 : Kahve satışları durduruldu.

-Türk-İş bir muhtıra hazırlayarak, parti liderlerine ve Cumhurbaşkanı’na verdi.

6 Ekim 1977 : Kahve satışlarının durdurulması üzerine Tekel Bakanı açıklama yaptı: “Kahve keyif maddesidir. Günde üç yerine bir kahve için.” (Ağzına sağlık sayın bakanımız)

– Bira, deterjan, kibrit ve sabuna yüklüce zam yapıldı.

8 Ekim 1977 : Döviz transferi yapılamadığı için yedek parça bulamayan BMC kamyon ve minübüs fabrikaları 650 işçiyi işten çıkardı.

11 Ekim 1977 : Dünyaca tanınmış Fransız denizci Kaptan Jacques Cousteoau, ‘Calypso’ adlı gemisiyle İstanbul’a geldi.

12 Ekim 1977 : Ünlü tarihçi Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı öldü.

20 Ekim 1977 : İSO Başkanı: “Bu hükümet artık muhatap kabul edilemez.” dedi.

27 Ekim 1977 : Komandolar, İstanbul Ayazağa’da bulunan Işık Mühendislik Yüksek Okulu’nda Ayhan Gökdemir adlı solcu bir öğrenciyi, bıçaklayarak öldürdüler.

31 Ekim 1977 : Araştırma gemisi Hora tekrar Ege’ye açıldı.

1 Kasım 1977 : Elektrik borcumuzu ödemediğimiz için, Bulgaristan Türkiye’ye verdiği elektriği keseceğini bildirdi.

– Dolar karaborsada 27 TL. (Resmi kur, 20 TL)

6 Kasım 1977 : TRT Genel Müdürlüğü’ne Prof. Nevzat Yalçıntaş atandı.

17 Kasım 1977 : Yaklaşık 165 gündür devam eden TBMM Başkanlık sorunu nihayet çözüldü. 38. turda CHP’li Cahit Karakaş, 227 oyla Başkan seçildi.

21 Kasım 1977 : Türkiye’nin 210 milyon dolarlık borcunu ödememesi üzerine, Irak petrol boru hattıyla Türkiye’ye verdiği petrolü kesti.

25 Kasım 1977 : İngiltere’de yayınlanan Financial Times gazetesi: “Türkiye iflas etmiş bir ülkedir.” (!!!)

29 Kasım 1977 : Ülkücüler MSP’li İçişleri Bakanı Korkut Özal’ın oğlunu dövdüler.

5 Aralık 1977 : Yerel seçimlere 6 gün kala elektrik kesintilerine son verildi.

10 Aralık 1977 : Toptaş Cezaevi’nde tutuklu TİKKO ve THKO/Acilciler örgütlerine bağlı 9 tutuklu gardiyanları bağladıktan sonra jandarmaya ateş açarak kaçtılar.

11 Aralık 1977 : Yerel seçimler yapıldı. 67 İlin, 42’sini CHP, 15’ini AP, 5’ini MHP, 3’ünü MSP ve 2’sini de bağımsızlar kazandı.

-Yerel seçimler esnasında yurdun hemen hemen her yerinde protesto ve çatışmalar görüldü. 13 kişi öldü, 87 kişi yaralandı.

20 Aralık 1977 : Elektrik kesintisi tekrar tüm yurtta başladı.

21 Aralık 1977 : 60 milyon dolarlık borcumuzu ödemediğimiz için Japonya demir sevkıyatını durdurduğunu açıkladı.

24 Aralık 1977 : MİT İstihbarat Başkan Yardımcısı, Emekli Albay Sabahattin Savaşman, CIA hesabına casusluk yaptığı gerekçesiyle, Genelkurmay Askeri Mahkemesi tarafından tutuklandı.

28 Aralık 1977 : Ankara’da içinde öğrencilerin bulunduğu bir otobüse ateş açıldı. 7 öğrenci yaralandı.

– Asırlık bir yapı olan Sultanahmet İktisadi ve Ticari Bilimler Akademisi sabotaj neticesi çıkan yangında tamamen yandı.

31 Aralık 1977 : Meclis’te yapılan gensoru görüşmeleri neticesinde Hükümet, 218 olumlu, 228 olumsuz oy aldı. İlk defa bir Hükümet gensoru ile düşürüldü.

– TBMM Kanunlar Dairesi Kısım Amiri Orhan Şendağ, yabancı ülkelere, devlete ait bilgileri vermek iddiası ile tutuklandı.

– Bu yıl içinde anarşi ve terör olayları neticesinde 157 kişinin öldüğü, 1667 kişinin yaralandığı açıklandı.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s